Le mur en pierre sèche

Panneau 28

Le mur en pierre sèche (rue de la Source)

Sur 40 mètres en remontant vers le village, on trouve un mur constitué de pierres assises (alignées) sans liant. Ce mur a la particularité d’être composé de différentes sortes de pierres : pierre calcaire et pierre de grès rouge, grise et brune. À certains endroits, le mur a été consolidé au mortier.

Depuis le Moyen-Âge, c’est une tradition de construire des murs en pierre sèche pour diviser les champs, retenir le bétail ou encore délimiter des seigneureries ou des propriétés. Ces murs font partie du paysage dans les contrées au sol rocailleux.

Dans le cas présent, il soutient le talus d’un jardin. Construire avec la pierre sans liant permet à l’eau de s’écouler au travers des interstices entre les pierres. À l’inverse du mur cimenté, le mur en pierre sèche ne se colmate qu’après plusieurs siècles. Le construire ou le restaurer requiert l’art d’agencer les pierres pour aboutir à un ouvrage stable et durable ainsi qu’un savoir-faire qui devient rare. Cette technique exige une rigueur de chaque instant.

Ces murs aux multiples cavités constituent un habitat idéal pour les petits animaux, pour les insectes et pour une riche flore de rocaille.

Le mur en pierre sèche – Stapelmuur

 Op 40 meter van dit bord in de richting van het dorp ziet men er een “droge” muur, oftewel een muur opgetrokken uit uitgelijnde zichzelf ondersteunende stenen zonder bindmiddel. Deze muur heeft de bijzonderheid dat hij is samengesteld uit verschillende soorten locale steensoorten: kalksteen en rode, grijze en bruine zandsteen. Op sommige plaatsen is de muur nadien verstevigd met mortel. 

Sinds de middeleeuwen is het een traditie om stapelmuren te bouwen om velden of weiden te omwallen, om het vee samen te houden of om heerlijkheden of eigendommen af te bakenen. Deze muren maken typisch deel uit van het landschap op plaatsen met een rotsachtige bodem.

In dit geval bakent de muur voor ons een tuin af. Bouwen met steen zonder bindmiddel laat het regenwater toe door de openingen tussen de stenen weg te stromen. In tegenstelling tot een muur met een hechtingsmiddel, slibt de droge stenen muur pas na enkele eeuwen toe. Het bouwen of restaureren ervan vereist de kunst van het kappen en samenbrengen van geschikte  stenen om een stabiele en duurzame structuur te bereiken. Deze techniek vereist constante nauwkeurigheid en een know how die zeldzaam wordt.

Stapelmuren met hun meerdere holtes bieden een ideale leefomgeving voor kleine dieren, insecten en voor een rijke rotsflora.